Trong các công trình như nhà xưởng, chung cư, tòa nhà văn phòng, khách sạn, trường học, bệnh viện hay trung tâm thương mại, lối thoát nạn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm an toàn cho người sử dụng khi xảy ra sự cố.

Một trong những thiết bị thường được sử dụng trên cửa thoát hiểm là thanh thoát hiểm, còn được gọi là thanh đẩy thoát hiểm, thanh Panic Bar hoặc Exit Device.

Khác với khóa cửa thông thường, thanh thoát hiểm được thiết kế để người bên trong có thể mở cửa nhanh chóng bằng thao tác đẩy thanh, giúp việc di chuyển ra ngoài thuận tiện hơn trong tình huống khẩn cấp.

Vậy thanh thoát hiểm là gì? Thiết bị này có cấu tạo như thế nào, hoạt động ra sao và được sử dụng ở đâu? Hãy cùng Nhật Minh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Thanh thoát hiểm là gì?

Thanh thoát hiểm là một loại thiết bị khóa cửa được thiết kế để sử dụng trên các cửa thuộc khu vực thoát nạn. Thiết bị thường có dạng một thanh ngang được lắp ở mặt trong của cánh cửa.

Khi cần thoát ra ngoài, người sử dụng chỉ cần đẩy thanh theo hướng mở cửa, cơ cấu bên trong sẽ tác động lên chốt khóa để giải phóng cửa.

Điểm khác biệt lớn của thanh thoát hiểm so với khóa cửa thông thường nằm ở cách vận hành.

Với khóa cửa thông thường, người dùng có thể phải:

• Xoay tay nắm.
• Bấm nút.
• Sử dụng chìa khóa.
• Nhập mã.
• Quét thẻ hoặc thực hiện thao tác mở khác.

Trong khi đó, thanh thoát hiểm cho phép thao tác mở cửa từ phía bên trong tương đối trực quan: đẩy thanh để mở cửa.

Thiết kế này đặc biệt hữu ích tại những khu vực có đông người hoặc những nơi cần hạn chế thời gian thao tác khi có tình huống khẩn cấp.

Thanh thoát hiểm có phải là khóa cửa thông thường không?

Không hoàn toàn.

Thanh thoát hiểm vừa thực hiện chức năng giữ cửa đóng và kiểm soát việc mở cửa, vừa được thiết kế để hỗ trợ việc mở cửa nhanh từ phía thoát nạn.

Tùy loại sản phẩm, thanh thoát hiểm có thể kết hợp với:

• Tay co thủy lực.
• Khóa ngoài.
• Bộ điều khiển truy cập.
• Bộ báo động.
• Bộ phối hợp cửa.
• Phụ kiện dành cho cửa 2 cánh.
• Các loại phụ kiện cửa chống cháy.

Việc lựa chọn thiết bị cần căn cứ vào loại cửa, kích thước cửa, thiết kế lối thoát nạn và yêu cầu của công trình.

2. Thanh thoát hiểm có tên gọi khác là gì?

Khi tìm kiếm sản phẩm trên thị trường hoặc các trang bán hàng, khách hàng có thể gặp khá nhiều tên gọi khác nhau.

Một số cách gọi phổ biến gồm:

• Thanh thoát hiểm.
• Thanh đẩy thoát hiểm.
• Thanh đẩy cửa thoát hiểm.
• Thanh Panic Bar.
• Panic Bar.
• Exit Device.
• Exit Bar.
• Khóa thoát hiểm.
• Thanh chống hoảng loạn.
• Thanh khóa ngang ...

Các tên gọi trên có thể được sử dụng để chỉ những thiết bị có chức năng tương tự hoặc thuộc cùng nhóm thiết bị thoát nạn.

Tuy nhiên, giữa các sản phẩm vẫn có sự khác nhau về cơ cấu, tiêu chuẩn, thiết kế, vật liệu, khả năng kết hợp với khóa ngoài và phạm vi ứng dụng.

Vì vậy, khi mua thanh thoát hiểm, không nên chỉ dựa vào tên gọi mà cần kiểm tra thông số kỹ thuật và khả năng tương thích với bộ cửa thực tế.

3. Cấu tạo của thanh thoát hiểm

Một bộ thanh thoát hiểm thông thường gồm nhiều bộ phận phối hợp với nhau để thực hiện chức năng đóng – giữ – nhả cửa.

Tùy từng mẫu mã, cấu tạo có thể khác nhau nhưng thường bao gồm các thành phần chính sau:

3.1. Thanh đẩy thoát hiểm

Đây là bộ phận dễ nhận biết nhất của thiết bị.

Thanh thường được lắp ngang trên mặt trong của cánh cửa.

Khi người sử dụng tác động lực lên thanh, cơ cấu bên trong sẽ truyền lực tới bộ phận chốt để giải phóng cửa.

Thanh đẩy thường được thiết kế có chiều dài phù hợp với kích thước cửa và nhu cầu sử dụng.

 

3.2. Thân khóa và cơ cấu truyền động

Bên trong thiết bị là hệ thống cơ cấu truyền động.

Bộ phận này nhận lực từ thanh đẩy và chuyển thành chuyển động để:

Đẩy thanh → tác động cơ cấu → thu chốt → giải phóng cửa.

Đây là phần quyết định đáng kể đến độ ổn định và độ bền của thanh thoát hiểm.

3.3. Chốt khóa

Chốt là bộ phận giữ cánh cửa ở trạng thái đóng.

Tùy từng thiết kế, thanh thoát hiểm có thể sử dụng các dạng cơ cấu chốt khác nhau.

Đối với cửa 1 cánh, cấu tạo thường đơn giản hơn.

Đối với cửa 2 cánh, có thể cần thêm các bộ phận phối hợp để bảo đảm hai cánh cửa hoạt động phù hợp với thiết kế cửa.

3.4. Ốp đầu thanh và phụ kiện cố định

Hai đầu của thanh được kết nối với các cụm phụ kiện để cố định thiết bị trên cửa.

Các bộ phận này đồng thời giúp bảo vệ cơ cấu bên trong và tạo sự hoàn thiện cho bộ sản phẩm.

3.5. Bộ phận liên kết với cửa

Thanh thoát hiểm được cố định trực tiếp lên cánh cửa bằng hệ thống vít và phụ kiện phù hợp.

Việc lắp đặt cần bảo đảm:

• Thanh được cố định chắc chắn.
• Vị trí lắp phù hợp.
• Thanh hoạt động nhẹ và ổn định.
• Chốt thu hết khi đẩy thanh.
• Cửa không bị cạ hoặc kẹt.
• Không làm ảnh hưởng đến kết cấu và chức năng của cửa.

Đặc biệt với cửa thép chống cháy, việc lựa chọn và lắp đặt phụ kiện cần được thực hiện phù hợp với cấu tạo của bộ cửa và yêu cầu thiết kế của công trình.

4. Nguyên lý hoạt động của thanh thoát hiểm

Nguyên lý hoạt động của thanh thoát hiểm tương đối đơn giản.

Khi cửa đang ở trạng thái đóng, chốt của thiết bị giữ cửa cố định trong khung.

Khi người bên trong cần thoát ra ngoài, chỉ cần đẩy thanh ngang.

Lực tác động lên thanh sẽ truyền vào cơ cấu bên trong, làm chốt khóa di chuyển khỏi vị trí giữ cửa.

Sau đó người sử dụng có thể đẩy cửa và đi qua lối thoát.

Có thể hình dung nguyên lý cơ bản như sau:

Đẩy thanh → cơ cấu truyền động hoạt động → chốt thu lại → cửa mở → người sử dụng thoát ra ngoài.

Đây chính là ưu điểm quan trọng của thiết bị: thao tác mở cửa từ phía trong được thiết kế trực quan và nhanh chóng.

5. Vì sao cửa thoát hiểm thường sử dụng thanh đẩy?

Trong tình huống bình thường, việc mở cửa có thể diễn ra rất đơn giản.

Nhưng khi xảy ra sự cố như:

• Cháy.
• Khói lan nhanh.
• Mất điện.
• Hoảng loạn.
• Sơ tán đông người.

thì thao tác mở cửa càng đơn giản càng có ý nghĩa đối với quá trình thoát nạn.

Thanh thoát hiểm cho phép người sử dụng không cần thực hiện nhiều bước phức tạp.

Đặc biệt, trong khu vực có nhiều người chưa quen với hệ thống cửa, thiết kế dạng thanh đẩy giúp cách vận hành trở nên trực quan hơn.

Tuy nhiên, việc sử dụng loại thiết bị nào vẫn cần căn cứ vào thiết kế cửa và yêu cầu an toàn của từng công trình, không nên tự ý thay đổi cấu tạo cửa thoát nạn.

6. Các loại thanh thoát hiểm phổ biến

Trên thị trường hiện có nhiều loại thanh thoát hiểm với thiết kế và tính năng khác nhau.

6.1. Thanh thoát hiểm cửa 1 cánh

Đây là loại được sử dụng cho cửa có một cánh.

Ứng dụng có thể gặp tại:

• Văn phòng.
• Phòng kỹ thuật.
• Nhà xưởng.
• Cửa thoát hiểm của tòa nhà.
• Khu vực phụ trợ.
• Một số khu vực công cộng.

Thiết kế thường gọn và tương đối đơn giản.

6.2. Thanh thoát hiểm cửa 2 cánh

Đối với cửa hai cánh, việc lựa chọn thiết bị cần chú ý đến cách hai cánh cửa đóng và mở.

Tùy cấu tạo, cửa có thể cần thêm:

• Thanh thoát hiểm phù hợp.
• Bộ phối hợp cửa.
• Cơ cấu chốt phù hợp.
• Tay co.
• Các phụ kiện liên quan.

Không nên chỉ mua hai thanh thoát hiểm giống nhau rồi lắp độc lập mà không kiểm tra cách hai cánh phối hợp.

7. Thanh thoát hiểm được sử dụng ở đâu?

Thanh thoát hiểm thường được ứng dụng tại những công trình có nhu cầu tổ chức lối ra và thoát nạn phù hợp với thiết kế an toàn của công trình.

Một số khu vực thường gặp gồm:

Nhà xưởng và khu công nghiệp

Nhà xưởng thường có diện tích lớn và số lượng người sử dụng tương đối đông.

Các cửa thuộc tuyến thoát nạn có thể được trang bị thiết bị phù hợp để hỗ trợ việc mở cửa từ phía trong.

Tòa nhà văn phòng

Thanh thoát hiểm có thể được sử dụng tại một số cửa thuộc khu vực thoát nạn, cửa phụ hoặc khu vực kỹ thuật tùy thiết kế.

Chung cư

Một số cửa thuộc khu vực hành lang, buồng thang hoặc lối thoát nạn có thể sử dụng thiết bị thoát hiểm phù hợp với thiết kế của tòa nhà.

Khách sạn

Khách sạn có nhiều tầng và nhiều khu vực lưu trú nên việc tổ chức lối thoát nạn và hệ thống cửa phù hợp là vấn đề cần được quan tâm.

Trường học

Đối với các công trình tập trung đông người, thao tác mở cửa đơn giản và trực quan có thể hỗ trợ quá trình di chuyển khi cần sơ tán.

Bệnh viện và cơ sở y tế

Đặc thù của bệnh viện là có người bệnh, người cao tuổi và nhiều nhóm đối tượng khác nhau. Vì vậy thiết kế lối thoát và thiết bị cửa cần được lựa chọn phù hợp với từng khu vực.

8. Thanh thoát hiểm có bắt buộc cho mọi loại cửa không?

Đây là câu hỏi Nhật Minh nhận được khá nhiều từ khách hàng.

Câu trả lời là: không nên hiểu rằng mọi cánh cửa trong công trình đều bắt buộc phải lắp thanh thoát hiểm giống nhau.

Yêu cầu đối với cửa và lối ra thoát nạn phụ thuộc vào:

• Loại công trình.
• Công năng sử dụng.
• Số lượng người.
• Đặc điểm khu vực.
• Thiết kế lối thoát nạn.
• Loại cửa.
• Yêu cầu về an toàn cháy.
• Hồ sơ thiết kế và các quy định áp dụng cho công trình.

Theo QCVN 06:2022/BXD, cửa trên một số lối ra thoát nạn phải đáp ứng yêu cầu về khả năng mở từ phía trong mà không cần chìa khóa; các yêu cầu cụ thể còn phụ thuộc vào loại cửa, vị trí và trường hợp được quy định trong quy chuẩn.

Vì vậy, khi cải tạo hoặc thay thế khóa trên cửa thoát nạn, chủ đầu tư và đơn vị thi công cần kiểm tra đúng loại cửa và đúng yêu cầu thiết kế, thay vì chỉ lựa chọn sản phẩm theo giá.

9. Thanh thoát hiểm có dùng được cho cửa chống cháy không?

Có thể sử dụng thanh thoát hiểm trên cửa chống cháy nếu sản phẩm và phương án lắp đặt phù hợp với bộ cửa cũng như yêu cầu của công trình.

Đây là điểm rất quan trọng.

Cửa chống cháy không đơn giản là một cánh cửa thép thông thường. Toàn bộ bộ cửa có thể bao gồm:

• Cánh cửa.
• Khung cửa.
• Bản lề.
• Tay co.
• Khóa.
• Thanh thoát hiểm.
• Gioăng.
• Các phụ kiện liên quan.

Việc thay đổi một bộ phận có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành và yêu cầu kỹ thuật của bộ cửa.

Do đó, khi cần lắp thanh thoát hiểm cho cửa thép chống cháy, nên khảo sát thực tế trước khi lựa chọn.

10. Thanh thoát hiểm khác khóa cửa thông thường như thế nào?

Tiêu chí	Thanh thoát hiểm	Khóa cửa thông thường
Cách mở từ bên trong	Đẩy thanh	Tay nắm, chìa, nút, mã... tùy loại
Mục đích chính	Hỗ trợ mở cửa theo hướng thoát nạn	Kiểm soát và bảo vệ cửa
Thao tác	Trực quan	Tùy loại khóa
Ứng dụng	Cửa thoát nạn, công trình đông người...	Nhà ở, văn phòng, phòng riêng...
Kiểm soát từ bên ngoài	Tùy cấu hình	Thường có
Khả năng kết hợp phụ kiện	Có	Tùy loại

Hai thiết bị không hoàn toàn thay thế cho nhau.

Việc lựa chọn cần dựa trên chức năng của cửa và yêu cầu sử dụng.

11. Những lỗi thường gặp khi lắp thanh thoát hiểm

Thanh thoát hiểm có cấu tạo không quá phức tạp nhưng nếu lắp đặt không đúng, cửa có thể hoạt động không ổn định.

Lỗi 1: Chọn sai loại thanh

Cửa 1 cánh, cửa 2 cánh, cửa thép, cửa chống cháy hoặc cửa có kích thước lớn có thể cần những cấu hình khác nhau.

Lỗi 2: Lắp thanh sai vị trí

Nếu vị trí lắp không phù hợp, người sử dụng có thể khó thao tác hoặc thanh không phát huy đúng chức năng.

Lỗi 3: Chốt bị cạ

Chốt có thể bị cạ vào khung cửa do cửa bị xệ, sai kích thước hoặc quá trình lắp đặt chưa chuẩn.

Lỗi 4: Cửa không tự đóng

Trong trường hợp cửa cần cơ cấu tự đóng, tay co phải được lựa chọn và điều chỉnh phù hợp.

Lỗi 5: Chỉ quan tâm đến giá

Một bộ thanh thoát hiểm giá thấp nhưng không phù hợp với cửa có thể dẫn đến chi phí sửa chữa và thay thế cao hơn về sau.

12. Kinh nghiệm chọn thanh thoát hiểm phù hợp

Trước khi mua, nên xác định ít nhất 7 thông tin sau:

1. Cửa 1 cánh hay 2 cánh?

Đây là thông tin cơ bản để xác định cấu hình sản phẩm.

2. Kích thước cửa?

Cần biết chiều rộng và chiều cao cánh cửa.

3. Cửa làm bằng vật liệu gì?

Ví dụ:

• Cửa thép.
• Cửa thép chống cháy.
• Cửa gỗ.
• Một số loại cửa đặc thù khác.

4. Cửa mở theo hướng nào?

Hướng mở ảnh hưởng đến việc lựa chọn và lắp đặt thiết bị.

5. Cửa có yêu cầu tự đóng không?

Nếu có, cần kiểm tra giải pháp tay co và khả năng phối hợp với thanh thoát hiểm.

6. Cửa nằm ở vị trí nào?

Ví dụ:

• Cửa thoát nạn.
• Cửa phòng kỹ thuật.
• Cửa nhà xưởng.
• Cửa hành lang.
• Cửa buồng thang.

7. Công trình đang sử dụng hay đang thi công mới?

Với công trình đang sử dụng, cần kiểm tra hiện trạng cửa trước khi thay đổi thiết bị.

13. Có nên tự lắp thanh thoát hiểm không?

Với cửa đơn giản, việc lắp đặt có thể không quá phức tạp đối với người có kinh nghiệm.

Tuy nhiên, đối với cửa thuộc hệ thống thoát nạn hoặc cửa chống cháy, Nhật Minh khuyến nghị nên để kỹ thuật viên có kinh nghiệm khảo sát và lắp đặt.

Một bộ cửa hoạt động tốt không chỉ phụ thuộc vào thanh thoát hiểm mà còn phụ thuộc vào:

Cánh cửa + khung cửa + bản lề + thanh thoát hiểm + tay co + chốt + phụ kiện liên quan.

Nếu một bộ phận bị lệch hoặc không tương thích, cửa có thể bị:

• Khó mở.
• Không tự đóng.
• Kẹt chốt.
• Cửa bị xệ.
• Thanh đẩy hoạt động nặng.
• Phát sinh tiếng kêu.
• Giảm độ ổn định trong quá trình sử dụng.

14. Nhật Minh cung cấp và lắp đặt thanh thoát hiểm

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực khóa cửa, phụ kiện cửa và giải pháp kiểm soát ra vào, Nhật Minh cung cấp giải pháp thanh thoát hiểm cho nhiều nhóm công trình.

Khách hàng có thể được tư vấn dựa trên:

• Loại cửa.
• Kích thước cửa.
• Vật liệu cửa.
• Số cánh.
• Vị trí lắp đặt.
• Mục đích sử dụng.
• Yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Đặc biệt, Nhật Minh có thể hỗ trợ các công trình như:

Nhà xưởng – khu công nghiệp – tòa nhà – chung cư – văn phòng – khách sạn – trường học – công trình thương mại.

Thay vì chỉ gửi một sản phẩm theo yêu cầu, Nhật Minh ưu tiên kiểm tra sự phù hợp giữa thanh thoát hiểm và bộ cửa thực tế.

15. Câu hỏi thường gặp về thanh thoát hiểm

Thanh thoát hiểm là gì?

Thanh thoát hiểm là thiết bị khóa cửa được thiết kế để người bên trong có thể mở cửa bằng cách tác động lên thanh đẩy, hỗ trợ việc di chuyển qua cửa theo hướng thoát nạn.

Thanh thoát hiểm còn gọi là gì?

Thiết bị còn có thể được gọi là thanh đẩy thoát hiểm, Panic Bar, Exit Device hoặc Exit Bar tùy sản phẩm và cách gọi của nhà sản xuất.

Thanh thoát hiểm dùng cho cửa nào?

Thiết bị thường được sử dụng cho các cửa thuộc khu vực thoát nạn hoặc những vị trí được thiết kế để sử dụng thiết bị thoát hiểm. Loại sản phẩm cần được lựa chọn theo cấu tạo và kích thước cửa.

Thanh thoát hiểm có dùng cho cửa chống cháy không?

Có thể, nếu loại thanh và phương án lắp đặt phù hợp với bộ cửa chống cháy và yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Cửa 2 cánh có dùng thanh thoát hiểm được không?

Có. Tuy nhiên cửa 2 cánh cần được kiểm tra cấu tạo và cách hai cánh phối hợp với nhau để lựa chọn bộ thiết bị phù hợp.

Có cần lắp tay co cùng thanh thoát hiểm không?

Tùy thiết kế cửa và yêu cầu sử dụng. Nếu cửa cần tự đóng sau khi mở, có thể cần sử dụng tay co phù hợp.

Thanh thoát hiểm có mở được khi mất điện không?

Thanh thoát hiểm cơ khí thông thường không phụ thuộc vào nguồn điện để thực hiện thao tác cơ bản từ phía trong. Tuy nhiên nếu hệ thống có tích hợp thiết bị điện tử hoặc kiểm soát ra vào thì cần xem xét cấu hình cụ thể.

Nên mua thanh thoát hiểm ở đâu?

Nên lựa chọn đơn vị có khả năng tư vấn dựa trên loại cửa và hiện trạng thực tế, đặc biệt đối với cửa chống cháy, cửa thoát nạn và công trình có yêu cầu kỹ thuật cao.

16. Kết luận

Thanh thoát hiểm là một thiết bị quan trọng trong giải pháp cửa dành cho những khu vực cần tổ chức lối thoát nạn.

Ưu điểm nổi bật của thiết bị nằm ở cách vận hành trực quan: người bên trong có thể tác động lên thanh đẩy để giải phóng chốt và mở cửa.

Tuy nhiên, lựa chọn thanh thoát hiểm không nên chỉ dựa vào giá thành hoặc hình thức bên ngoài.

Để lựa chọn đúng, cần xem xét đồng thời:

Loại cửa → kích thước → số cánh → hướng mở → vị trí lắp đặt → yêu cầu sử dụng → phụ kiện đi kèm → yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Nếu bạn đang cần tư vấn thanh thoát hiểm cho nhà xưởng, chung cư, tòa nhà, khách sạn, văn phòng hoặc cửa chống cháy, hãy gửi cho Nhật Minh hình ảnh bộ cửa, kích thước cửa và thông tin công trình.

Đội ngũ Nhật Minh có thể hỗ trợ kiểm tra hiện trạng, tư vấn cấu hình phù hợp và triển khai lắp đặt theo nhu cầu thực tế.

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN QUỐC TẾ NHẬT MINH

Địa chỉ: Số 96 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội
Hotline: 0915 800 966 – 0936 365 966
Website: nhatminhlocks.com

Nhật Minh – Giải pháp khóa cửa và phụ kiện cửa cho công trình.